แห่น้ำพระทอง...ที่บ้านป่าแดง

 

    วันนี้ผมจะพาทุกคนไปรู้จักกับประเพณีพื้นบ้านป่าแดงที่สืบทอดต่อกันมารุ่นสู่รุ่นจนถึงปัจจุบัน นั่นคือ ประเพณี “แห่น้ำพระทอง” หรือ “หามพระดำน้ำ” เพื่อความเป็นสิริมงคล ที่ชาวบ้านเชื่อว่าเป็นพิธีที่ศักดิ์สิทธิ์จะทำให้ฝนตกตามฤดูกาล พืชผลการเกษตรงอกงามได้ผลผลิตดี  ประเพณี

หลวงพ่อห้ามญาติ หรือหลวงพ่อพระทอง เป็นพระพุทธรูปปางห้ามญาติ สมัยอยุธยา หล่อด้วยเนื้อทองสัมฤทธิ์ สูง 90 เซนติเมตร โดยมีประวัติที่เล่าขานสืบทอดกันมาว่า ชาวบ้านที่ไปหาปลาที่ในแม่น้ำป่าสัก พบพระพุทธรูปปางห้ามญาติลอยอยู่ในแม่น้ำ จึงได้อัญเชิญมาประดิษฐานไว้ที่วัดไตรภูมิ ซึ่งอยู่ห่างจากบ้านป่าแดงประมาณ 8 กิโลเมตร ต่อมาชาวบ้านบ้านป่าแดงได้ไปกราบไหว้และอธิษฐานว่า ถ้าหลวงพ่อปางห้ามญาติอยากอยู่เหนือน้ำ ก็ขอให้ชาวบ้านสามารถอัญเชิญโดยใส่กระบุง และใช้ไม้คอนมาเพียงคนเดียวไหว ซึ่งปรากฏว่าชาวบ้านได้คอนมาไหวจริงๆ จึงได้อัญเชิญหลวงพ่อห้ามญาติ หรือหลวงพ่อพระทอง มาประดิษฐานไว้ที่วัดโพธิ์กลาง และประกอบพิธีหามพระดำน้ำทุก ๆ ปี

ประเพณีแห่น้ำพระทองเป็นงานประเพณีพื้นบ้านของชาวบ้านป่าแดง ตำบลป่าเลา อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์ที่สืบทอดจากบรรพบุรุษมานานนับร้อยปี เมื่อถึงวันแรม 14 ค่ำ เดือน 5 ของทุกปี ในช่วงเช้าชาวบ้านจะร่วมทำบุญตักบาตร สรงน้ำพระ และอัญเชิญ “พระทองหรือหลวงพ่อห้ามญาติ” พระพุทธรูปปางห้ามญาติเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองที่ชาวบ้านป่าแดงให้ความเคารพสักการะ ประทับบนเสลี่ยงโดยมีชาวบ้านและผู้มีจิตศรัทธาร่วมเปลี่ยนกันหามเสลี่ยงแห่รอบหมู่บ้าน ให้ชาวบ้านได้กราบไหว้สักการะบูชา และร่วมสรงน้ำพระทองเพื่อความเป็นสิริมงคล

จากนั้นขบวนแห่จะแห่พระทอง หรือหลวงพ่อห้ามญาติไปทำพิธีดำน้ำ ที่อ่างเก็บน้ำห้วยป่าแดง ซึ่งในอดีตนั้น ชาวบ้านจะหามหลวงพ่อห้ามญาติไปทำพิธีดำน้ำ หรือสรงน้ำในคลองป่าแดง แต่ภายหลังมีการสร้างอ่างเก็บน้ำป่าแดงขึ้นจนคลองป่าแดงหายไป ทำให้ชาวบ้านต้องทำพิธีบริเวณอ่างเก็บน้ำป่าแดงแทน โดยชาวบ้านเชื่อว่าพิธีดังกล่าว เป็นพิธีที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านเชื่อว่า จะทำให้ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาล และพืชพันธุ์ธัญญาหารจะอุดมสมบูรณ์ดี พิธีหามพระดำน้ำ หรือแห่น้ำพระทอง คือ พิธีอัญเชิญพระพุทธรูปปางห้ามญาติลงสรงน้ำ เป็นประเพณีที่แปลก ที่ชาวบ้านบ้านป่าแดงพร้อมใจกันจัดขึ้นในช่วงหลังเทศกาลสงกรานต์ของทุกปี และได้ทำสืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยโบราณนานกว่า100 ปี

ชาวบ้านเชื่อว่าหลวงพ่อห้ามญาติ เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ มีอิทธิฤทธิ์ และปาฏิหาริย์ ซึ่งถ้าปีใดไม่จัดพิธีหามพระดำน้ำ หรือแห่น้ำพระทองขอฝนก็จะทำให้เกิดความแห้งแล้ง ข้าวยากหมากแพง ฝนฟ้าจะไม่ตกต้องตามฤดูกาลและหลวงพ่อห้ามญาติจะหายไป แต่ถ้าปีใดจัดพิธีขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ ก็จะทำให้ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาล พืชพันธุ์ธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ดี และปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ เมื่อถึงวันแรม 14 ค่ำ เดือน 5 ของทุกปี ชาวบ้านป่าแดงก็จะร่วมใจกันจัดงานประเพณี “แห่น้ำพระทอง” ขึ้นเพื่ออนุรักษ์สืบสานประเพณีจากบรรพบุรุษและถ่ายทอดให้ลูกหลานได้สืบสานต่อไป

รูปภาพจาก

https://www.winnews.tv/news/25997